MERDİVEN NEDİR? 

Farklı seviyeler arasındaki bağlantıyı sağlayan ve düzenli aralıklarla kademdendirilen eğimli yollara MERDİVEN denir. Merdivenler iki duvar arasından yükselebilecekleri gibi bir kenarlarından duvarlarla sınırlı, ya da duvarlardan büsbütün bağımsız olabilirler.

Eğer duvarların sınırladığı mekân sadece merdiven için kullanılıyorsa merdiven evi adını alır. Yangın, deprem gibi afetlerde kaçış yolları olarak da kullanılan merdivenlerin bir merdiven evi içermeleri zorunludur. Buna karşın birçok durumda bu amaçla ayrılan yerler diğer hacimlerden soyutlanamayacağı için merdiven evi belirgin değildir.

Merdiven kolu birbirini izleyen basamaklardan oluşur. Basamaklar ayrık ya da birleşik, birleşik olanlar ise tek tek ya da tümü tek parça olabilir. Yerlerine göre bunlar başlangıç basamağı, normal basamak, ilk basamak, son basamak, sahanlık basamağı adını alırlar. 

Basamakların ön yüzüne rıht, ön ve yan kenarlarındaki çıkıntılara profil, enine kesitinin şekline ise basamak profili denir. 

Merdiven kolları arasında güvenlik, rahatlık ve planlama esnekliği sağlamak için sahanlıklar düzenlenir. Sahanlık türleri ara sahanlık, köşe sahanlık, tam sahanlık ve kat sahanlığı‘dır.

Merdivenlerin açık kenarlarının güvenlik için korkuluk‘larla korunması gereklidir. Korkuluklarda iniş çıkışlar sırasında tutunmak için küpeşteyle düzenlenir. Merdiven kenarlarında korkuluğa gereksinim olmasa bile küpeşte zorunludur.

Sahanlıkların ve merdiven kollarının iç kenarlarının belirlediği çizgiye kova hattı, bu hattın sınırladığı boşluğa merdiven kovası, bu alan dolu ise çekirdek denir.

Merdivenlerde iniş çıkışlar sırasında genellikle izlenen yol çıkış hattıdır. Çıkış hattı üzerinde basamak genişlikleri birbirine eşit ve eğim normal olmalıdır.

Çıkış hattı üzerindeki rıht ve basamak yüzeylerinin kesiştiği noktaları birleştiren çizgiye normal eğim çizgisi, bu çizginin yatayla oluşturduğu açıya normal eğim açısı, bu açının tanjantına ise normal eğim oranı denir. Tüm merdivenlerde çıkış hattındaki, düz kollu ve dairesel merdivenlerde de bütün noktalardaki eğim çizgileri bir doğrudur. Kısmen dönel merdivenlerde ise çıkış hattı dışındaki noktalarda eğim çizgisi bir eğri olduğundan herhangi bir noktadaki eğim açısı bu eğriye o noktadan çizilen teğetin yatayla oluşturduğu açıdır.